Dünya genelinde savaşlar artık eskisi gibi göğüs göğüse yaşanmıyor. Fark edilmemek için sürekli yeni yöntemler geliştiren teröristler, malesef savaşı şehirlerin merkezine kadar taşıyor. Bu konuda en önemli çekincelerden biri biyoterörizm tehdidi. Eğer tehlikeli bir kimyasal madde ya da bakteri bu teröristlerin eline geçerse, kitleleri hedef alarak çok ciddi olaylara sebep olabilirler.

Dünya bunun örneklerini daha önce yaşadı. 2001 yılında bir mektupla gönderilen şarbon bakterisi, temas sağlayan 22 kişiye bulaşmış ve bunlardan 5’i hayatını kaybetmişti. Çok kolay bir şekilde gönderilebiliyor olması ve dokunan herkese anında bulaşması şarbonu oldukça tehlikeli kılıyor. Üstelik şarbona sebep olan Bacillus anthracis bakterisini tespit etmek de pek kolay değil. Bu bakteriyi tespit edebilmek için örnekler alınması, DNA çıkarılması, testler yapılması ve sonuçların değerlendirilmesi gerekiyor. Dolayısıyla şüphelendiğiniz her şeyi test etmeniz pek mümkün değil.

Güney Kore’de geliştirilen yeni bir yöntem ise bu sürece umut verici bir hız kazandırıyor. Korea Advanced Institute of Science and Technology’de hayata geçirilen yeni yöntem tehlikeli bakterilerin keşfedilmesi için yapay zeka ve yeni bir görüntüleme tekniği kullanıyor. Bu yöntem henüz yüzde yüzlük başarı oranına sahip değil. Verilen bilgiye göre halen yüzde dörtlük bir yanılma payı mevcut. Yine de %96’lık doğruluk payı oldukça yüksek ve gelişme ihtimali oldukça yüksek.

Esas heyecan verici nokta ise hız. Yeni yöntem ile mikroskop altına konulan bir bakterinin Bacillus anthracis olup olmadığı bir saniyeden kısa sürede belirlenebiliyor. Böylece test sonuçlarının çok daha kısa sürede elde edilmesi mümkün oluyor.

Şarbon söz konusu olduğunda hız oldukça önem kazanıyor. Zira şarbon sadece bir saldırı aracı değil. Aynı zamanda doğal yollarla insan – hayvan teması neticesinde de ortaya çıkabiliyor. Dolayısıyla hayvanlarla yakın şekilde çalışan kişiler de risk altında. Grip benzeri semptomları olan hastalık 2 gün içerisinde vücut içerisinde yayılarak kanı zehirlemeye başlıyor. Eğer bu süre içerisinde hızlı bir tedavi uygulamazsa sürecin ölümle sonuçlanma olasılığı ciddi biçimde artıyor. Hızlı tespit ve teşhis yapılabilirse şarbon için bir aşı bulunuyor.

Bu yöntem için geliştirilen yapay zeka yazılımı farklı bakteriler üzerinde çalışarak eğitilmiş. Birçok farklı bakteri ve spor türünü inceleyen yapay zeka, bunlarla hızlı bir karşılaştırma yaparak Bacillus anthracis bakterisini çok kısa sürede tespit edebiliyor.

Yapay zekanın bakterileri karşılaştırması için kullanılan mikroskop da özel olarak geliştirilmiş. ‘Holografik mikroskopi’ olarak adlandırılan yöntem bakteriyi sadece tek bir boyutta görüntülemiyor. Aynı zamanda derinlik olarak ölçümler yapan sistem bu sayede bakterileri ayırt etmek daha kolay hale geliyor.

Bu yöntem henüz her şeyi değiştirecek aşamada değil. Ancak gelecekte özellikle biyoterörizm anlamında önemli bir yer elde edebilir.

Araştırmayla ilgili daha detaylı bilgi Science Advances‘ta yayımlandı.

Paylaş

Cevapla