Nature Ecology & Evolution dergisinde yayımlanan yeni bir araştırma bitkilerin tehditlere karşı sanılandan daha aktif olabileceğini ortaya koyuyor.

Bitkiler her zaman pasif savunma mekanizmalarına sahip canlılar olarak görülür. Doğada böcek yiyen ya da dokunulduğunda yapraklarını kapatabilen bitkiler olsa da bu tepkiler genellikle bir tetikleyici olduğunda otomatik olarak gerçekleşir. Oysa ki hayvanlar tehditleri önceden hissedip bunlara karşı önlemler alabilir, grup stratejileri geliştirebilirler.

Fakat yapılan yeni bir araştırma bitkilerin de tehlike durumlarını önceden hissedip önlem alabileceğini gösteriyor. Bilim insanları tarafından yapılan araştırmalar, domateslerin bir tehlike hissettiğinde Metil Jasmonat adlı kimyasalı salgıladığını ortaya koyuyor. Bu kimyasalın bitkiler tarafından salgılanabildiği uzunca bir süredir biliniyor. Fakat savunma etkilerine dair yeni bulgulara rastlanılmaya devam ediyor. Domates bitkisi, bu kimyasalı tırtılların birbirlerini yemesini sağlamak için kullanıyor.

Domateslerin üzerini bir miktar metil jasmonat ile kaplayan bilim insanları, ardından bir tırtıl grubunu bu domateslerin üzerine salmış. Deneyin sonuçlarına göre bu tırtıl grubu, metil jasmonat kullanılmayan kontrol grubuna kıyasla 2 kat daha yüksek oranda birbirlerine saldırmış. Böylece kontrol grubunda olduğundan daha fazla domates tırtıl saldırısından kurtulmuş.

Tırtılların stres ve açlık hissettiklerinde birbirlerini yiyebildikleri biliniyor. Domateslerin salgıladığı metil jasmonat sebebiyle bitkinin zehirli olduğunu düşünen tırtıllar bu sebeple bir süre sonra birbirlerine saldırmaya başlıyor.

Ancak burada ince dengeler söz konusu. Örneğin metil jasmonat, bitki tırtıl tarafından yenilmeye başladıktan sonra salgılanırsa işe yaramıyor. Yani domatesler bir şekilde tırtılların yaklaştığını hissedip önceden tepki vermeli. Metil jasmonat’ın bitkiye de zararları mevcut. Yani fazla miktarda salgılandığında domatesin kurumasına ve gelişiminin durmasına sebep oluyor. Ancak bu miktarın ne kadar olduğu henüz keşfedilebilmiş değil. Üstelik kimyasal salgılanması durumu her seferinde gerçekleşmiyor. Dolayısıyla bu durumu neyin tetiklediği de keşfedilebilmiş değil.

Bilim insanları bu konuda elde edilecek sonuçların tarımda verimliliği artırmak konusunda faydalı olabileceğini düşünüyorlar. Farklı bitkiler üzerinde de araştırmalarına devam edecek olan araştırmacılar gerçek dünya koşullarındaki sonuçlara odaklanarak bitkilerin savunma mekanizmaları hakkında daha fazla bilgi edinmeyi hedefliyor.

Araştırma hakkında daha fazla bilgi bu linkten erişebilirsiniz.

Paylaş

Cevapla