Fotoğrafçılık alanında kat edilen teknik ilerlemeler, kimi 19. yüzyıl bilim insanlarını suçluların yalnızca yüz özelliklerine bakarak saptanabileceği fikrine ikna etti. İleri görüşlü bilim insanlarının önerdiği tekniklerin doğruluğu kanıtlanamadığı için hipotezleri bir süre sonra gözden düştü. Şimdilerde ise yapay zeka alanında gerçekleştirilen bir araştırma, bilim insanlarının aslında haklı olabileceğini gösterdi.

Çin’de bulunan Shanghai Jiao Tong Üniversitesi’nden bilim insanları Xiaolin Wu ve Xi Zhang, 19. yüzyılda ortaya atılan hipoteze, yapay zeka ve nöral ağlar teknolojilerini ekleyerek, suçluları yüzlerinden ayırt eden bir sistem geliştirdiler.

Çeşitli yapay görme algoritmaları ile bezenen yapay zeka, suçlu ve suçlu olmayan insanların fotoğraflarını inceledi.

Bilim insanları, nöral ağı sınamak için 15-56 yaş aralığında 1856 sakalsız erkeğin vesikalık fotoğraflarını kullandı. Kullanılan fotoğrafların sahiplerinin yarısı sabıkalıyken, fotoğrafların yüzde 90’ı yapay zekayı eğitmek, yüzde 10’u ise test etmek amacıyla kullanıldı.

Ortaya çıkan sonuç tek kelimeyle müthişti; nöral ağın suçluları yüzde 89,5 doğruluk oranıyla saptayabildiği görüldü.

yuz-tanima-2

Nöral ağ bir kişinin suçlu olup olmadığını kararlaştırırken üç belirleyici yüz özelliğine odaklanıyor. Örneğin, yapay zeka suçluların üst dudak kıvrımlarının masumlardan yüzde 23 daha büyük, iki gözün iç köşeleri arasındaki mesafenin yüzde 6 daha kısa ve burnun ucundan ağzın çevresine çizilen açının yüzde 20 daha ufak olduğunu saptadı.

Araştırmanın bir diğer ilginç çıktısı ise suçluların  masum insanlara kıyasla kendi aralarında çok daha geniş çeşitlilikte yüzsel farklılıklar içermesi. Bilim insanları Xiaolin ve Xi şöyle açıklıyor:

“Bir diğer deyişle, yasalara uyan insanların yüzsel benzerlikleri birbirlerine daha çok benzerken, suçluların yüzleri birbirlerinden büyük farklılık gösteriyor.”

Yine de yöntemin kullandığı parametrelerin tartışmasız olarak kabul edilebilmesi için çok fazla soru söz konusu. Bu çekincelerin başında şüphesiz yapay zekanın beslendiği görsel materyallerin vesikalık fotoğraflardan ibaret olması geliyor. Araştırmanın birkaç bin örneklem ile gerçekleştirmesi ise sonuçların yalnızca nitelik açıdan değil nicelik açısından da kısır örneklem ile gerçekleştirildiği anlamına geliyor.

Yapay zeka teknolojileri bir gün yüzsel özellikleri kullanarak birçok işlevsel ayrım yapabileceklerdir; buna şüphe yok. Fakat bir insanı topluma tehlikeli olarak etkiletmek için daha ikna edici biri doğruluk oranına ihtiyacımız olduğu da aşikar.


Kaynak

Yukarıdaki içerik, Cornell Üniversitesi Kitaplığı tarafından İngilizce dilinde yayınlanan materyaller kullanılarak Türkçe’ye çevrilmiştir. Stil ve uzunluk için yapısal değişikliklere uğratılmıştır.

Paylaş

Cevapla