Dünyanın en saygın ödüllerinden birisi olan Nobel Ödülleri çeşitli kategorilerde önemli araştırmalar gerçekleştiren bilim insanlarına ve dünyanın ortak mirasına katkıda bulunan çeşitli insanlara veriliyor.

Bu doğrultuda çalışmalarını sürdüren Nobel komitesi barış, edebiyat, ekonomi, fizik, kimya ve tıp alanlarında ödüle layık görülen isimleri açıkladı.

Ödül sahipleri ödüllerini 2019 Aralık Ayı’nda İsveç Kralı’nın elinden alacaklar.

Nobel Barış Ödülü
2019 Nobel Barış Ödülü, “barış ve uluslararası işbirliği yolunda harcadığı çabalardan dolayı” Etiyopya Başbakanı Abiy Ahmed Ali’ye verildi.
Nobel Komitesi özellikle de Etiyopya’nın komşusu Eritre ile olan savaşı sonlandırmak için yürüttüğü çabaların, ödülün Abiy Ahmed Ali’ye layık görülmesinde önemli rol oynadığını aktardı.

Yapılan açıklamada 2019 Barış Ödülü’nün aynı zamanda Etiyopya ve Doğu ve Kuzey Doğu Afrika bölgelerinde barış ve uzlaşma için uğraşan bütün tarafların da takdir edilmesi anlamına geldiği kaydedildi.

Nobel Edebiyat Ödülü
2018 Nobel Edebiyat ödülü Polonyalı yazar Olga Tokarczuk’a, 2019 yılının ödülü ise Avusturyalı yazar Peter Handke’ye verildi.

İki yazarın birden Nobel Edebiyat ödülü almasının sebebi geçen yıl ödül sürecinin bir cinsel saldırı skandalı nedeniyle ertelenmiş olması.

2018 Nobel Edebiyat ödülüne layık görülen Olga Tokarczuk geçen yıl İngiltere’de verilen prestijli bir diğer uluslararası edebiyat ödülü olan Man Booker’ı da kazanmıştı.

76 yaşındaki Avusturyalı oyun yazarı, romancı ve şair Peter Hanke’ye de 2019 yılı ödülünü veren Nobel Akademisi açıklamasında yazarın “insan deneyimini öznelliği ve çevresiyle, dili dahiyane bir şekilde kullanarak işleyen etkili eserler” kaleme aldığını kaydetti.

Nobel Ekonomi Ödülü
2019 Nobel Ekonomi Ödülü’nü küresel yoksulluğu azaltılmasına yönelik katkılarından dolayı Abhijit Banerjee, Esther Duflo ve Michael Kremer kazandı.
Ödül Komitesi’nden yapılan açıklamada, MIT’den Fransız asıllı Amerikalı ekonomist Esther Duflo ile aynı üniversiteden Hindistan asıllı Amerikalı ekonomist eşi Anbhijit Banarjee ve Harvard Üniversitesi’nde öğretim üyesi olan Amerikalı kalkınma uzmanı Michael Kremer’in yoksulluğa ilişkin deneysel çalışmalarıyla bu ödüle layık görüldüğü belirtilirken Esther Duflo, bu ödülü kazanan ikinci kadın oldu. İlk ödülü 2009’da Elinor Osttom kazanmıştı. 46 yaşındaki Duflo ayrıca, 50 yıllık Nobel Ekonomi ödülü tarihinde bu ödülü alan en genç kişi oldu.

Nobel Fizik Ödülü

2019 Nobel Fizik Ödülü’nü Kanadalı James Peebles ile İsviçreli Michel Mayor ve Didier Queloz kazandı. 3 bilim insanının evrenle ilgili keşifleri “çığır açan” bulundu.

İsveç’in başkenti Stockholm’de Nobel Akademisi’nden yapılan açıklamada, ödülün evrenin evrimiyle ilgili çalışmalar ve 1995’te Güneş benzeri bir yıldızın yörüngesinde uzak bir gezegenin keşfi nedeniyle verildiği belirtildi. 3 bilim insanı yaklaşık 900 bin dolarlık para ödülünü paylaşacak.

Nobel Komitesi üyesi Ulf Danielsson, “Bu iki ödül de bize kainattaki yerimizle ilgili varoluşsal bir şey söylüyor. Birincisi bilinmeyen kökenimizin izini sürmek. Bu olağanüstü bir şey. Diğeri ise ‘Yalnız mıyız?’ ‘Evrende başka bir yerde hayat var mı?” gibi sorulara yanıt bulmaya çalışıyor” dedi.

Princeton Üniversitesi’nden Prof. James Peebles, kainatın evrimi ve Dünya’nın kozmostaki yerinin anlaşılmasına dair katkılarından dolayı ödüle layık bulundu.

Cenevre Üniversitesi’nden Prof. Michel Mayor ve Cambridge Üniversitesi’nden Prof. Didier Queloz ise 50 ışık yılı uzaktaki bir yıldızın yörüngesinde dönen “51 Pegasi b”, adlı dev gaz kütlesinin keşfi nedeniyle ödüle değer bulundu.

Nobel Kimya Ödülü
Bu yılki Nobel Kimya Ödülü, lityum-iyon pilleri geliştirme alanındaki çalışmaları için üç bilim insanına, John B Goodenough, M Stanley Whittingham ve Akira Yoshino’ya verildi.

96 yaşındaki Prof. Goodenough, Nobel Ödülü’ne layık görülen en yaşlı bilim insanı oldu. Ödülü alan uzmanlar 9 milyon İsveç Kronu (5.2 milyon TL) para ödülünü de paylaşacak.

Nobel Psikoloji ve Tıp Ödülü
2019 Nobel Tıp Ödülü’nü, ABD’den William Kaelin ve Gregg Semenza ile İngiltere’den Peter Ratcliffe kazandı. Üç bilim insanı, kanser ve anemi hastalıklarına karşı mücadelede yeni stratejiler geliştirilmesi amacıyla, hücrelerin değişen oksijen seviyelerine nasıl yanıt verdiğini araştırmışlardı.

Nobel Tıp Ödülü Jürisi; William Kaelin, Gregg Semenza ve Peter Ratcliffe’in çalışmalarının, “oksijen seviyesinin hücre metabolizmasını ve fizyolojik fonksiyonu nasıl etkilediğine dair anlayışımızın temelini oluşturduğunu” belirtti.

Üç bilim insanının çalışması, vücudumuzun oksijeni nasıl işlediği ve oksijene nasıl yanıt verdiği konusunda çığır açtı.

Kaelin, Semenza ve Ratcliffe, 914 bin dolar para ödülünü paylaşacak.

Paylaş

Cevapla