Stanford Üniversitesi’ndeki araştırmacılar bilim dünyasında çığır açacak bir çalışmaya imza attı. Araştırma ekibi, insandan alınan kan örneğinde bulunan bağışıklık hücrelerini sadece üç haftada işlevsel nöronlara dönüştürebilen bir teknik geliştirdi.

Bu teknik, ekibin yıllar süren çalışmalarının bir sonucu olarak ortaya çıktı. 2010 yılında farelerin kan hücrelerini nöronlara dönüşebileceğini gösteren çalışmalar yapan ekip bunun şimdi de insanlar mümkün olabileceğini söylüyor.

Eskiden bir insan hücresinin yenilenmesi için önceden uyarılmış IPSC olarak adlandırılan kök hücrelere dönüştürülmesi gerektiği düşünülüyordu. Bu adımın fareler üzerinde yapılan testlerden sonra atlanabileceğini fark eden bilim insanları insanın kendi cilt hücrelerini kullanarak işlemleri tekrarlayabileceklerini gördü. Ancak o zaman bile cilt hücrelerini nöronlara dönüştürmek kolay değildi.

Yeni çalışmanın üst düzey yazarı Marius Wernig, çok sayıda uyarılmış pluripotent kök hücrenin üretilmesinin pahalı ve zahmetli olduğunu söylüyor. Ayrıca deri hücrelerinin elde edilmesi için invaziv ve ağrılı bir prosedür olduğundan söz ediyor.

Taze veya önceden dondurulmuş olmasına bakılmaksızın 1 mililitre kandan 50.000 kadar nöron üretebilen tekniğin bilimde yepyeni bir döneme işaret ediyor. Teknik kan içerisindeki bağışıklık hücrelerine sadece dört protein ekleyerek insandaki T hücrelerini fonksiyonel nöronlara dönüştürülebiliyor.

Sadece birkaç gün içinde T hücrelerinin işlevsel nöronlara dönüşmesini şakınlıkla izleyen ekibe göre T hücreleri basit ve yuvarlak bir şekle sahip çok özel bağışıklık hücreleri olduğu için bu dönüşüm biraz kafa karıştırıcı.

Peki bu çalışma neden bu kadar önem taşıyor? Çünkü araştırma ilk etapta çok sayıda hastalıklı fonksiyonel nöronal aktiviteyi inceleyerek otizm ve şizofreni gibi nörolojik bozuklukları araştırmayı hedefliyor. Bu yeni teknik aracılığıyla meydana getirilen nöronlar olgun sinapslar oluşturamaz bu nedenle terapötik sonuçlar için yararlı değiller. Ancak bilim insanları bu teknik sayesinde belirli nörolojik hastalıkları laboratuvar ortamında taklit edebilecek.

Söz konusu çalışma, PNAS dergisinde yayımlandı.

Paylaş

Cevapla