İnsanlar üzerindeki genetik çalışmalar halen tartışmalı olsa da bilim insanları bu konuda ilerleme kaydetmeye devam ediyor. Çinli bilim insanlarının ardından ABD’de de bir grup bilim insanları embriyolar üzerinde yaptıkları genetik çalışmalarla dikkat çekici sonuçlar elde etti.
Çin’de bilim insanları CRISPR olarak anılan ”Düzenli aralıklarla bölünmüş palindromik tekrar kümeleri yöntemi” kullanarak insan embriyoları üzerinde başarılı çalışmalar yaptıklarını dile getirmişlerdi. 2015 yılında bu konudaki çalışmalarla dikkatleri üzerine çeken Çin, konuyla ilgili pek de fazla detay paylaşmasa da embriyolarda ”mozaisizm” oluştuğunu açıklamış ve bu da teknolojinin insanlar üzerine kullanılması konusunda tartışma yaratmıştı.

Şimdi ise ABD’de Oregon Health and Science University’den bilim insanları benzer bir çalışmaya imza attıklarını duyurdu. Yine insan embriyosu üzerinde yapılan araştırmalara dayanan çalışma, CRISPR yöntemiyle genlere müdahale etmeyi amaçlıyordu.

Dr. Shoukhrat Mitalipov yönetimindeki ekip, insan embriyosu üzerinde yaptıkları çalışmalarla DNA değişikliği yapmayı başarmışlar. Elbette DNA değişikliği tek başına yeterli değil, bunun neticesinde sağlıklı sonuçlar da gözlenmesi gerekiyor. Ekip, çalışma neticesinde embriyo üzerinde kalıtsal olarak kalp hastalığı riskini artıran bir genin yeniden düzenlenebildiğini dile getiriyor. Böylece teorik olarak kalıtsal bir hastalık, embriyo aşamasında ortadan kaldırılmış oluyor. İstatistiklere göre bu gen, her 500 insanda bir görülüyor.
ABD’li ekip Çinli meslektaşlarının karşılaştığı sorunları yaşamadıklarını yani embriyolarda bir anormallik görülmediğini iddia ediyor. Cas9 enziminin enjeksiyonu konusunda Çinlilerden daha farklı bir yöntem izleyen ekip bu sayede hedeflenenlerin dışında bir genetik değişim gözlemlememiş. Elbette bu kontrol dışı mutasyonların gelişmeyeceği anlamına gelmiyor. Embriyonun büyümesi durumunda neler olacağını tahmin etmek pek mümkün değil.

Elbette insan üzerinde genetik çalışmaların yapılması halen tartışmalı bir konu. Bu araştırmalarda kullanılan embriyoların da gelişmesine müsade edilmiyor. Zira genetik olarak müdahele edilen bir bebeğin doğmasına izin verilirse bunun nasıl sonuçlar doğuracağı konusunda kimse kesin sonuça vadedemiyor. Üstelik bebek yaşar ve ileride çocuk sahibi olursa mutasyona uğramış DNA da nesilden nesile aktarılmaya devam edecektir. Dolayısıyla yapılacak bir hata insanlığın DNA havuzunda geri döndürülemez değişimlere sebep olabilir.

Çalışma hakkında daha detaylı bilgi için: Nature

Paylaş

Cevapla